ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਲਟੀਪਰਪਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ‘ਯੋਗਤਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਮੁਲਾਂਕਣ’ ਬਾਰੇ ਤਿੰਨ-ਰੋਜ਼ਾ ਸਮਰੱਥਾ-ਨਿਰਮਾਣ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ

ਪਟਿਆਲਾ (25 ਸਤੰਬਰ): ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਲਟੀਪਰਪਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ “ਯੋਗਤਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਮੁਲਾਂਕਣ” (Competency-Based Assessment) ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਤਿੰਨ-ਰੋਜ਼ਾ ਸਮਰੱਥਾ-ਨਿਰਮਾਣ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਪੀ ਐਮ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਕਾਡਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਸਮੇਤ ਲਗਭਗ 120 ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਭਾਗ ਲਿਆ।

ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਨਾ ਸੀ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ, ਸਮਝ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਅਸਲ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਾਪ ਸਕਣ। ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਸ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਅਸਲ ਸਿੱਖਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ, ਵਿਹਾਰਕ ਸਮਝ ਅਤੇ ਸਰਵਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਸੀ।

ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗਤਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਪਰਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਯਾਦ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਮਾਹਿਰਾਂ (resource persons) ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰਿਸੋਰਸ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਸ਼੍ਰੀ ਲਲਿਤ ਮੌਦਗਿਲ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਡਾ. ਦਿਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਗੌਰ, ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਰਾਸ਼ਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਿਸਟ੍ਰੈਸ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਰਸ਼ਮੀ, ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਮਾਸਟਰ ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਅਗਰਵਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੁਹਾਰਤ, ਵਿਹਾਰਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਸੁਝਾਅ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।

ਇਹ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਧਾਂਤਕ ਹਦਾਇਤਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਚਰਚਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਨਵੀਨਤਮ ਤਰੀਕੇ ਲੱਭਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਕੇਂਦਰਿਤ, ਅਰਥਪੂਰਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਣ ਸੰਬੰਧੀ ਅਸਲ ਲੋੜਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੋੜਨ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ, ਹੁਨਰ, ਵਿਹਾਰਕ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਝ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜੋ ਅਕਸਰ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਰੱਟੇ ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ ਮਾਪਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਿਖਲਾਈ ਨੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਸਿੱਖਣ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਮਾਯੋਜਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਕੰਪਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਤਰੱਕੀ ਵੱਲ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ, ਯੋਗਤਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।